ترکی استانبولی (به ترکی استانبولی: Türkçe یا Türkiye Türkçesi) یکی از زبان‌های شاخه جنوب غربی یا گروه اوغوز، زبان‌های ترکی است که ۸۳٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر در سراسر جهان به عنوان زبان نخست یا دوم با آن سخن می‌گویند. این زبان رایج‌ترین زبان از شاخهٔ زبان‌های ترکی می‌باشد. جغرافیای آن شامل ترکیه و قبرس شمالی و قسمت‌های کوچکی در عراق، یونان، بلغارستان، جمهوری مقدونیه، کوزوو، آلبانی و دیگر قسمت‌های شرقی اروپا را شامل می‌شود. سالانه جمعیت بسیاری نیز از ترکیه به غرب اروپا و بویژه آلمان مهاجرت می‌کنند که موجب تکلم ترکی در آن مناطق می‌گردد.
ریشهٔ زبان ترکی را می‌توان در آسیای مرکزی جست. با گسترش قلمرو امپراتوری عثمانی این زبان که زبان رسمی آن‌ها بود اصلاحات بسیاری می‌یافت. آتاتورک (اولین رئیس جمهور ترکیه) در سال ۱۹۲۸، الفبای عثمانی را با الفبای آوایی لاتین جایگزین نمود و کلمات بیشمار عربی، فارسی و… را از این زبان حذف نمود.

 

 

 

اصطلاحات و واژگان زبان ترکی

ابر، سحاب bulut
استخوان kemik
اکتبر (ماه) ekim
انسان، آدمی insan, kişi
اوت (ماه) ağustos
ایستادن kalkmak
این (اشاره به نزدیک) bu
آب su
آتش od, ateş
آمدن gelmek
آن (اشاره به دور) şu, o
آوریل (ماه) nisan
باران yağmur
برگ yaprak
بزرگ büyük
بسیار çok
بلند uzun
بینی burun
پا ayak
پر dolu
پرنده kuş
پستان göğüs
پنج beş
پنج شنبه perşembre
پوست deri
تخم yumurta
تو sen (غیررسمی), siz *(رسمی)*
جگر karaciğer
جمعه، آدینه cuma
جولای، ژوئیه temmuz
چشم göz
چه ne
چهار dört
چهارشنبه çarşamba
خشک (مخالف تر) kuru
خوابیدن uyumak
خوب iyi
خوردن yemek
خورشید güneş
خون kan
دادن vermek
دانستن bilmek
دانه tohum
درخت، شجر ağaç
دسامبر (ماه) aralık
دست el
دم (عضو بدن جانور) kuyruk
دندان diş
ده (عدد 10) on
دهان، دهن ağız
دو iki
دود duman
دوشنبه pazartesi
دیدن görmek
راه yol
راه رفتن yürümek
ریشه kök
زانو diz
زرد sarı
زمین، ارض yer
زن kadın
ژانویه (ماه) ocak
ژوئن haziran
سبز yeşil
سپتامبر (ماه) eylül
ستاره yıldız
سر baş, kafa
سرد، خنک soğuk
سفید، سپید ak, beyaz
سگ köpek, it
سنگ taş
سه üç
سه شنبه salı
سوزاندن yakmak
سیاه kara, siyah
شاخ boynuz
شب gece
شپش bit
شش altı
شکم karın
شما siz
شنا کردن yüzmek
شنبه cumartesi
شنیدن işitmek
صفر (عدد) sıfır
فوریه (ماه) şubat
قرمز، سرخ kızıl, kırmızı
قلب yürek, kalp
کشتن öldürmek
کوچک، خرد küçük
کوه dağ
کی kim
گرد yuvarlak, toparlak
گردن boyun
گرم sıcak
گزیدن ısırmak
گفتن، اظهار داشتن demek
گوش kulak
گوشت et
ما biz
مارس (ماه) mart
ماسه kum
ماه ay
ماهی balık
مرد (مقابل زن) adam
مردن ölmek
من ben
مه (ماه) mayıs
مو saç
ناخن tırnak
نشستن oturmak *(action, state)*
نه değil *(separate word)*; -ma-, -me- *(infix inserted within the verb)*
نو، جدید yeni
نوامبر (ماه) kasım
نوشیدن içmek
هشت sekiz
هفت yedi
همه bütün, hepsi
یک bir
یکشنبه pazar
پر tüy
نه dokus
نام من … است، اسمم … است Adım …
اسمت چیه؟ Adın ne?
شب به خیر! Allahaısmarladık!
تولدت مبارک! Doğum gününüz kutlu olsun!
خداحافظ. Eyvallah!
صبح به خیر! Günaydın
عصر به خیر! Iyi akşamlar
خداحافظ! İyi geceler!
عصر به خیر! Iyi günler
کریسمس مبارک! Noeliniz kutlu olsun!
سلام! Selam! / Merhaba!
دوستت دارم. Seni Seviyorum.